Słowa o sztuce do Aliasa — malarstwo, rzeźba, muzea

Malarstwo, rzeźba, galerie i techniki. Dla towarzystwa, które nie przegapia żadnej wystawy.

Zestaw o tym, co wisi w galeriach i stoi w pracowniach: farby i pędzle, gatunki i techniki, ramy, sale i zwiedzający. Bez nazwisk malarzy i tytułów obrazów — tylko to, z czego sztuka jest zrobiona.

Dla kogo jest ten zestaw

Jest dla towarzystwa, które choć raz przeszło przez muzeum dłużej, niż trwa droga do kawiarni. Pędzel i portret wytłumaczy każdy, ale grafika czy perspektywa potrzebują już kogoś po plastyku.

Dla kogo jest ten zestaw

Dla towarzystwa, które chodzi na wystawy i spiera się, czy to w ogóle sztuka. Łatwy poziom — farba, rama, posąg — przejdzie każdy. Średni — szkic, plener, autoportret — dobrze gra się mieszanym składem. Trudny — sfumato, impasto, instalacja — prosi o choć jednego absolwenta plastyka albo historyka sztuki. Idealny zaraz po wystawie, póki wrażenie jest świeże.

Autoportret

Działa: „malarz namalował samego siebie, patrząc w lustro”. Jedna czynność i towarzystwo widzi płótno. Nie działa: „gatunek malarstwa” — tak zaczyna się połowa zestawu, a będzie pejzaż, portret, ikona.

Sztaluga

Działa: „drewniany stojak na trzech nogach, na którym malarz stawia płótno”. Przez kształt i użycie. Nie działa: „wyposażenie malarza” — towarzystwo przeleci pędzle, paletę i fartuch.

Perspektywa

Działa: „czemu tory na obrazie schodzą się w jednym punkcie”. Jeden przykład, który każdy widział. Nie działa: „sposób przedstawiania przestrzeni na płaszczyźnie” — definicja z podręcznika, a towarzystwo milczy.

Gdzie towarzystwo się potyka

Pierwsza pułapka to nazwiska: „ten, co obciął sobie ucho”, „ta z uśmiechem”. Jeden gracz wie, trzech nie, a słowo autoportret nie pada. Tłumacz przez to, co jest na płótnie, a nie kto je podpisał. Druga to łańcuszek gatunków: „jak pejzaż, tylko z ludźmi” prowadzi w bok, bo towarzystwo utyka na pejzażu. Trzecia to techniki przez inne techniki: „jak akwarela, ale gęściej” działa tylko z tymi, którzy trzymali pędzel. Lepiej powiedzieć, jak to wygląda na ścianie i czym pachnie w pracowni.

Gatunki tłumacz przez to, co jest na płótnie: „jabłka i dzbanek na stole” to martwa natura.
Techniki — przez narzędzie i powierzchnię: „rysuje się igłą po metalu, potem odbija” to grafika.
Słowa muzealne — przez zachowanie zwiedzającego: „to, za co nie wolno wchodzić” to barierka.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

sztuka, malarz, obraz, rysunek, farba, pędzel, ołówek, flamaster, kreda, węgiel, papier, płótno, rama, ściana, muzeum, galeria, wystawa, sala, bilet, zwiedzanie, przewodnik, posąg, rzeźbiarz, rzeźba, pomnik, glina, kamień, marmur, brąz, drewno, złoto, szkło, portret, pejzaż, twarz, uśmiech, oko, ręka, kwiat, wazon, jabłko, morze, niebo, chmura, las, rzeka, miasto, dom, okno, drzwi, kolor, czerwony, niebieski, żółty, zielony, czarny, biały, światło, cień, linia, kropka, koło, kwadrat, trójkąt, wzór, ornament, gwiazda, serce, paleta, sztaluga, fartuch, woda, słoik, gumka, linijka, nożyczki, klej, kartka, album, szkicownik, naklejka, plakat, pocztówka, zdjęcie, aparat, lustro, ikona, świątynia, kościół, lalka, zabawka, maska, piękno, piękny, jasny, ciemny, stary, nowy, malować, lepić

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

szkic, studium, zarys, plener, autoportret, akwarela, gwasz, olej, pastel, tempera, akryl, tusz, lakier, grunt, pociągnięcie, kreskowanie, kontur, sylwetka, odcień, ton, półton, blik, kontrast, perspektywa, horyzont, kompozycja, proporcja, symetria, rytm, faktura, relief, płaskorzeźba, popiersie, tors, cokół, postument, dłuto, młotek, gips, odlew, forma, modelowanie, ceramika, porcelana, fajans, emalia, mozaika, witraż, fresk, grafika, litografia, odbitka, kolaż, wycinanka, ilustracja, karykatura, komiks, kaligrafia, czcionka, miniatura, fragment, detal, kopia, oryginał, falsyfikat, renowacja, konserwator, eksponat, ekspozycja, kolekcja, kolekcjoner, kurator, wernisaż, aukcja, mecenas, galerzysta, krytyk, katalog, etykieta, gablota, barierka, strażnik, alarm, magazyn, pracownia, modelka, pozowanie, muza, natchnienie, styl, kierunek, szkoła, akademia, awangarda, klasyka, realizm, abstrakcja, graffiti, mural, akt

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

sfumato, impasto, światłocień, gryzajl, laserunek, puentylizm, fowizm, ekspresjonizm, dadaizm, futuryzm, konstruktywizm, suprematyzm, manieryzm, barok, rokoko, klasycyzm, romantyzm, symbolizm, modernizm, postmodernizm, minimalizm, konceptualizm, instalacja, performans, enkaustyka, sgraffito, akwaforta, linoryt, drzeworyt, akwatinta, serigrafia, monotypia, dyptyk, tryptyk, poliptyk, ołtarz, ikonostas, tondo, weduta, marina, animalistyka, wanitas, alegoria, atrybut, ikonografia, ikonologia, znawstwo, atrybucja, proweniencja, ekspertyza, konserwacja, krakelura, pentimento, podmalówka, imprimatura, zaprawa, złocenie, patyna, odlewnictwo, cyzelowanie, filigran, inkrustacja, intarsja, markieteria, snycerka, kontrapost, kariatyda, atlant, fryz, metopa, kapitel, pilaster, kartusz, medalion, arabeska, groteska, empire, biedermeier, secesja, art-deco, bauhaus, kicz, prymitywizm, naiwizm, taszyzm, impresjonizm, kubizm, surrealizm, pop-art, op-art, land-art, wideoart, kuratorstwo, muzealnictwo, antyki, antykwariusz, replika, atrapa, faksymile, anamorfoza