Słowa o teatrze do Aliasa — scena, kulisy, cyrk

Kurtyna, antrakt, klaun i sufler. Dla tych, którzy kochają trzeci dzwonek.

Zestaw o teatrze z obu stron rampy: co widzi widz i co dzieje się za kulisami. Role i zawody, gatunki od opery po stand-up, części sceny i widowni, a do tego cyrk — arena, akrobaci, magicy. Bez tytułów spektakli i nazwisk aktorów.

Dla kogo jest ten zestaw

Pierwszy poziom zna każdy, kto choć raz był na przedstawieniu dla dzieci albo w cyrku: kurtyna, klaun, oklaski. Dalej przychodzą antrakt, sufler i kulisy — słowa, które wszyscy słyszeli, ale bez teatralnego doświadczenia trudniej je wyjaśnić. Trzeci poziom — inspicjent, didaskalia, sznurownia — jest dla zapalonych bywalców teatru i tych, którzy sami kiedyś grali w kółku teatralnym.

Dla kogo jest ten zestaw

Dla towarzystwa, które chodzi do teatru nie tylko od święta, dla aktorów amatorów i wszystkich, którzy wyrośli na szkolnych akademiach i jasełkach. Łatwy poziom świetnie idzie z dziećmi: cyrk i bajkowe role zna każdy. Trudny lepiej stawiać tam, gdzie jest choć jedna osoba, która widziała teatr zza kulis.

Antrakt

Działa: „czas między aktami, kiedy wszyscy biegną do bufetu i stoją w kolejce do toalety”. Znajomy moment z wieczoru w teatrze. Nie działa: „przerwa w spektaklu” — towarzystwo powie przerwa i będzie czekać, że trafiło, a ty stracisz pół minuty, żeby je ruszyć z miejsca.

Sufler

Działa: „człowiek schowany przy scenie, który szepcze aktorowi tekst, kiedy ten zapomni”. Jeden obraz i słowo gotowe. Nie działa: „pomocnik aktora” — garderobiana, charakteryzator i dubler pasują tak samo, a towarzystwo zgaduje na ślepo.

Zapadnia

Działa: „dziura w podłodze sceny, przez którą duch nagle znika pod ziemię”. Jedna sztuczka zamiast definicji. Nie działa: „element maszynerii scenicznej” — towarzystwo przejdzie przez kurtynę, reflektor i obrotówkę i nie dojdzie do słowa.

Gdzie towarzystwo się potyka

Pierwsza pułapka to tytuły sztuk i słynni bohaterowie. „Ta, w której on pyta, być czy nie być” jednym trafi w sekundę, a innych wyrzuci z rundy. Tłumacz samą rzecz, a nie słynną inscenizację. Druga to mylenie stron sceny: słowa widza (parter, balkon, loża) i słowa zza kulis (kulisy, garderoba, sznurownia) brzmią podobnie, więc od razu powiedz, skąd patrzymy. Trzecia to cyrk: towarzystwo robi z każdego artysty akrobatę. Tłumacz przez sztuczkę, którą człowiek robi: chodzi po linie, wkłada głowę do paszczy lwa, rzuca nożami.

Najpierw powiedz, gdzie jesteśmy: na widowni, na scenie czy za kulisami.
Numer cyrkowy tłumacz przez sztuczkę: „chodzi po linie wysoko pod kopułą” to linoskoczek.
Teatralne słowa przypinaj do wieczoru widza: dzwonek, bufet, szatnia, numerek.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

teatr, scena, aktor, aktorka, widz, widownia, bilet, kurtyna, oklaski, przedstawienie, spektakl, rola, kostium, makijaż, maska, dekoracja, reżyser, lalka, klaun, cyrk, arena, akrobata, magik, żongler, lew, słoń, balet, baletnica, opera, śpiewak, tancerz, orkiestra, dyrygent, muzyk, piosenka, taniec, bajka, książę, król, królowa, bohater, przerwa, bufet, szatnia, numerek, lornetka, fotel, rząd, balkon, premiera, afisz, program, bukiet, ukłon, brawo, bis, śmiech, reflektor, światło, ciemność, wata, bęben, trąbka, musical, mim, sztuczka, królik, kapelusz, różdżka, trampolina, obręcz, peruka, płaszcz, korona, miecz, koncert, kasa, kolejka, dzwonek, namiot, monocykl, gwiazda, mikrofon, tygrys, koń, foka, publiczność, występ, pokaz, kukiełka, pajac, sztuka, łzy, żart, lustro, uśmiech, ogień, cień, gołąb, piłka

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

antrakt, loża, parter, jaskółka, amfiteatr, kulisy, rampa, garderoba, charakteryzator, rekwizyt, rekwizytor, sufler, próba, trupa, zespół, producent, dramaturg, scenariusz, libretto, monolog, dialog, kwestia, akt, odsłona, dubler, statysta, chór, solista, debiut, trasa, festiwal, komplet, klapa, krytyk, recenzja, owacja, tragedia, dramat, melodramat, farsa, operetka, kabaret, stand-up, improwizacja, pantomima, lalkarz, marionetka, linoskoczek, treser, siłacz, gimnastyk, trapez, maneż, iluzjonista, fakir, szczudła, salto, amator, casting, przesłuchanie, postać, gest, mimika, pauza, oświetleniowiec, akustyk, choreograf, uwertura, aria, duet, tenor, sopran, baryton, błazen, zapadnia, scenograf, bileter, abonament, repertuar, aplauz, dykcja, kreacja, amant, szopka, jasełka, trema, konferansjer, obsada, skecz, parodysta, hipnotyzer, kuglarz, fikołek, stójka, buczenie, rewia, wodzirej, dyrektor, sezon, kopuła

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

proscenium, inspicjent, kostiumograf, primabalerina, primadonna, impresario, dramaturgia, inscenizacja, monodram, tragikomedia, wodewil, burleska, klakier, benefis, katharsis, perypetia, ekspozycja, didaskalia, brzuchomówca, kontorsjonista, ekwilibrysta, woltyżerka, tresura, lonża, piruet, arabeska, recytatyw, partytura, kamerton, koda, librecista, kabuki, trubadur, minstrel, skomoroch, misterium, moralitet, kabotyn, emploi, etiuda, sztankiet, sznurownia, obrotówka, garderobiana, perukarz, arlekin, kolombina, pierrot, groteska, bufonada, prolog, epilog, kulminacja, podtekst, ansambl, maszyneria, rezoner, subretka, trawestacja, kontramarka, foyer, horyzont, portal, nadscenie, maszynista, divertimento, fantasmagoria, feeria, maestro, wirtuoz, happening, performance, teatroman, warsztat, prapremiera, generalka, konwencja, ekspresja, deklamacja, antreprener, aktorzyna, mecenat, charyzma, satyra, pastisz, akompaniator, widowisko, playback, sztukmistrz, gawędziarz, satyryk, ujeżdżenie, bohema, slapstick, animator, reżyserka, zaciemnienie, manieryzm, frekwencja, gaża