Słowa o nauce do Aliasa — fizyka, chemia, biologia

Fizyka, chemia, biologia i wszystko, co leży na stole w laboratorium. Dla tych, co lubili przyrodę.

Zestaw o tym, jak działa świat i jak się to sprawdza: probówki i mikroskopy, atomy i komórki, prawa i doświadczenia. Bez nazwisk uczonych i wzorów — tylko słowa, które da się wytłumaczyć na palcach.

Dla kogo jest ten zestaw

Jest dla towarzystwa, w którym ktoś tęskni za pracownią chemiczną. Magnes i mikroskop zna każdy, ale katalizator czy osmoza wymagają kogoś, kto nie przespał lekcji.

Dla kogo jest ten zestaw

Dla towarzystwa ze studentami, nauczycielami i tymi, którzy zamiast seriali oglądają filmy popularnonaukowe. Łatwy poziom — lupa, żarówka, tęcza — przejdą też dzieci. Średni — reakcja, napięcie, chromosom — jest najciekawszy przy mieszanym stole. Trudny — entropia, miareczkowanie, mejoza — prosi o choć jednego przyrodnika. Dobry wybór na wieczór na wydziale albo po wizycie w centrum nauki.

Magnes

Działa: „to na lodówce, co trzyma listę zakupów”. Przedmiot z domu zamiast fizyki. Nie działa: „ciało wytwarzające pole” — towarzystwo powie planeta, prąd, antena.

Katalizator

Działa: „substancja, którą dodaje się, żeby reakcja poszła szybciej, a sama się nie zużywa; taki jest w rurze wydechowej auta”. Nie działa: „przyspieszacz reakcji” — przyspieszacz i reakcja same się nasuwają, a bez nich definicja jest pusta.

Osmoza

Działa: „to, przez co ogórek w słonej wodzie się marszczy: woda przechodzi przez ściankę tam, gdzie jest słoniej”. Nie działa: „przenikanie rozpuszczalnika przez błonę” — podręcznik słowo w słowo, a towarzystwo milczy.

Gdzie towarzystwo się potyka

Pierwsza pułapka to definicje z podręcznika: „wielkość fizyczna charakteryzująca…” — towarzystwo słyszy słowa i nie widzi obrazu. Wchodź przez dom: lodówkę, czajnik, baterię. Druga to nazwiska i wzory: „ten od jabłka”, „e równa się em ce kwadrat”. Ktoś sobie przypomni, ktoś nie, a słowo wciąż nie pada. Trzecia to tłumaczenie jednego terminu przez drugi: jon przez ładunek, ładunek przez elektron. Jeśli towarzystwo nie zna pierwszego, nie zna i drugiego. Powiedz, gdzie to się zdarza w życiu.

Fizykę tłumacz przez kuchnię: „czemu pokrywka na garnku podskakuje” to para i ciśnienie.
Chemię — przez to, co widać: zmienił się kolor, spieniło się, coś osiadło na dnie.
Biologię — przez własne ciało: „to, co boli po przejedzeniu” jest bliżej słowa niż „narząd trawienny”.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

nauka, naukowiec, laboratorium, doświadczenie, eksperyment, probówka, kolba, mikroskop, lupa, magnes, bateria, żarówka, drut, prąd, iskra, ogień, woda, lód, para, wrzenie, termometr, stopień, ciepło, zimno, waga, linijka, zegar, sekunda, liczba, wzór, zadanie, odpowiedź, książka, zeszyt, tablica, kreda, nauczyciel, uczeń, klasa, lekcja, pytanie, wynalazek, odkrycie, robot, rakieta, planeta, gwiazda, słońce, księżyc, ziemia, powietrze, tlen, gaz, ciecz, metal, żelazo, złoto, szkło, kamień, piasek, sól, cukier, kwas, mydło, bańka, piana, kropla, fala, dźwięk, światło, cień, tęcza, kolor, lustro, soczewka, okulary, komórka, zarazek, wirus, bakteria, roślina, zwierzę, owad, kość, serce, mózg, krew, ząb, oko, ucho, wzrost, jedzenie, witamina, tabletka, lekarz, fartuch, rękawiczki, siła, ruch, prędkość

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

fizyka, chemia, biologia, astronomia, geologia, matematyka, geometria, algebra, twierdzenie, hipoteza, teoria, prawo, dowód, wniosek, obserwacja, pomiar, błąd, próbka, odczynnik, roztwór, osad, reakcja, katalizator, filtr, statyw, palnik, spirytus, eter, jod, chlor, wodór, węgiel, azot, hel, lit, sód, miedź, srebro, rtęć, ołów, uran, pierwiastek, układ, izotop, jon, elektron, proton, neutron, jądro, ładunek, napięcie, opór, przewodnik, izolator, obwód, styk, włącznik, cewka, kondensator, rezystor, dioda, tranzystor, chip, generator, silnik, turbina, dźwignia, blok, wahadło, sprężyna, tarcie, ciśnienie, próżnia, gęstość, objętość, masa, bezwładność, pęd, grawitacja, przyspieszenie, częstotliwość, długość, amplituda, widmo, laser, rentgen, ultradźwięk, promieniowanie, gen, chromosom, dziedziczność, mutacja, ewolucja, gatunek, błona, enzym, hormon, białko, cząsteczka, energia

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

entropia, entalpia, termodynamika, kwant, kwark, bozon, fermion, lepton, hadron, superpozycja, splątanie, tunelowanie, dyfrakcja, interferencja, polaryzacja, refrakcja, dyspersja, rezonans, koherencja, fluorescencja, luminescencja, fosforescencja, promieniotwórczość, nuklid, wartościowość, kowalencyjny, elektroliza, elektrolit, utlenianie, redukcja, polimer, monomer, izomer, kataliza, miareczkowanie, chromatografia, spektroskopia, krystalizacja, sublimacja, destylacja, ekstrakcja, adsorpcja, osmoza, dyfuzja, koloid, zawiesina, emulsja, fermentacja, hydroliza, synteza, analiza, substrat, wskaźnik, lakmus, genom, nukleotyd, aminokwas, peptyd, rybosom, mitochondrium, cytoplazma, chloroplast, mitoza, mejoza, gameta, zygota, klonowanie, transgeniczny, antygen, przeciwciało, patogen, symbioza, pasożytnictwo, mutagen, kancerogen, homeostaza, metabolizm, adaptacja, taksonomia, filogeneza, ontogeneza, embriologia, histologia, cytologia, wirusologia, epidemiologia, placebo, randomizacja, korelacja, regresja, wariancja, mediana, statystyka, prawdopodobieństwo, paradoks, aksjomat, całka, pochodna, logarytm, nadprzewodnictwo