Słowa o przyrodzie do Aliasa — pogoda, rośliny, krajobraz

Pogoda, rośliny, krajobraz. Dobrze wchodzi na działce i na wędrówce.

Zestaw o przyrodzie bez zwierząt: drzewa i kwiaty, pogoda i pory roku, góry, rzeki i wszystko, co widać z okna pociągu. Słowa, które zna każdy i których prawie nikt nie potrafi opisać za pierwszym razem.

Dlaczego przyroda jest trudniejsza, niż wygląda

„Chmura” brzmi jak najprostsze słowo świata. Spróbuj jednak wytłumaczyć ją bez słów „niebo” i „deszcz”, a okaże się, że rzeczy zwyczajne opisuje się najtrudniej. Dlatego ten zestaw zaskakuje towarzystwo przekonane, że widziało już wszystko: nieudanych rund jest tu więcej, niż taki prosty temat powinien dawać.

Dla kogo jest ten zestaw

Dla towarzystwa przekonanego, że widziało już wszystko. Słowa są tu znajome każdemu, a opisać je trudniej, niż się wydaje: im zwyklejsza rzecz, tym mniej cech, których można się chwycić. Dobrze wchodzi na działce, na wędrówce i wszędzie tam, gdzie temat widać za oknem. Dla dzieci nadaje się tylko łatwy poziom.

Chmura

Działa przez czynność: „z tego leje”. Krótko i bezbłędnie. Nie działa: „białe, na niebie, puszyste” — bez słów niebo i deszcz opis się rozsypuje, a z nimi łamie zasady. To najlepszy przykład tego, dlaczego najprostsze słowa są tu najtrudniejsze.

Szron

Działa przez poranek: „budzisz się jesienią, a trawa jakby posiwiała”. Nie działa: „cienka warstwa lodu” — towarzystwo powie lód, krę i gołoledź. Pora roku i pora dnia zawężają tu pole szybciej niż jakakolwiek inna cecha.

Wąwóz

Działa ruchem: pokaż ręką w dół i powiedz „tu się stromo schodzi i dlatego trudno przejść”. Nie działa: „zagłębienie w ziemi” — zdecydowanie za szeroko, a towarzystwo przerobi dół, rów i dolinę. Krajobraz w ogóle lepiej pokazywać, niż opisywać.

Gdzie towarzystwo się potyka

Przyrodę kusi opisywać wyglądem i właśnie na tym się łamie, bo przyroda nie ma funkcji, której można się chwycić: drzewo nic nie robi, pogoda po prostu bywa. Wchodź przez porę roku, pogodę albo to, co człowiek z tym robi. Druga pułapka to rośliny: „zielone, rośnie” pasuje do czterdziestu słów, a „rośnie nad wodą i plecie się z tego kosze” daje odpowiedź od razu. Trzecia to trudny poziom z terminami geograficznymi, które prawie nie padają bez zaczepienia o krajobraz, który ktoś naprawdę widział.

Wchodź przez porę roku albo pogodę: „to zdarza się tylko jesienią” od razu zawęża pole.
Przy roślinach powiedz, gdzie rośnie i co się z tym robi, a nie jak wygląda.
Krajobraz najłatwiej oddać ruchem: „tu się schodzi w dół”, „przez to trudno przejść”.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

słońce, księżyc, gwiazda, niebo, chmura, deszcz, śnieg, grad, wiatr, burza, nawałnica, błyskawica, grzmot, mgła, rosa, szron, lód, sopel, kałuża, tęcza, ciepło, upał, mróz, chłód, wiosna, lato, jesień, zima, poranek, dzień, wieczór, noc, wschód, zachód, las, gaj, pole, łąka, step, góra, wzgórze, skała, jaskinia, wąwóz, dolina, rzeka, strumień, jezioro, staw, morze, ocean, fala, brzeg, plaża, piasek, kamień, glina, ziemia, gleba, błoto, wyspa, wodospad, źródło, drzewo, dąb, brzoza, wierzba, sosna, świerk, klon, topola, kasztan, lipa, wiśnia, jabłoń, krzew, krzak, trawa, mech, paproć, kwiat, róża, stokrotka, chaber, mak, słonecznik, tulipan, konwalia, mniszek, liść, gałąź, korzeń, pień, kora, karpa, szyszka, żołądź, orzech, jagoda, gałązka

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

barwinek, ognisko, bagno, otchłań, brzezina, bród, wichura, majestat, źródliska, pastwisko, przelot, początek, odwilż, zamieć, zbiornik, kaskadowy, wilgotność, wulkan, polana, zielnik, ujście, głębia, horyzont, gęstwina, delta, arboretum, dębina, deszczowy, zatoka, zamarzanie, rozlewisko, rezerwat, poszycie, zachodni, zieleń, ulewa, deszczmeteorów, szmaragd, kanion, kras, klomb, czerpak, klimatyczny, koniczyna, zbocze, widok, kra, urwisko, grzbiet, lawina, krajobraz, legowisko, porost, kotlina, lodowiec, magma, namorzyny, mielizna, mleczny, wnętrze, zboża, nizina, oaza, widnokrąg, opady, opieńka, wysepka, powódź, cieplarnia, przełęcz, podszyt, przebiśnieg, wylew, hala, odrost, potok, przybój, przepaść, przylaszczka, promień, puszcza, tęczowy, rzeźba, równina, rozlew, rozsada, uskok, sopka, ląd, stok, tajga, tundra, wąwozny, flora, gąszcz, zarośla, czarnoziem, sztorm, dopływ, susza

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

abrazja, azymut, aklimatyzacja, aluwium, antycyklon, zasięg, atmosfera, barometr, zlewnia, batymetria, bentos, biogeocenoza, biosfera, zmarszczki, wietrzenie, parowanie, wyrąb, pogłoska, dorzecze, wymianawilgoci, gejzer, heliofit, geomorfologia, hydrosfera, hydrologia, górski, lodowiecgórski, próchnica, degradacja, deluwium, denudacja, detrytus, deflacja, wydma, edaficzny, ekoton, eluwium, endemiczny, erozja, estuarium, efemeroid, zasolenie, zabagnienie, nawilżanie, zlodowacenie, strefowość, izobara, izoterma, nasłonecznienie, irygacja, krasowy, kwasowość, konwekcja, kontynentalizm, kriosfera, kserofit, lessowy, litosfera, magmatyzm, mezoklimat, melioracja, wieczna, metamorfizm, mikroklimat, morenowy, monsun, nadmiarowy, niwalny, oblodzenie, pustynnienie, orografia, paleoklimat, pedosfera, petrografia, plankton, platforma, terasa, poligonalny, remediacja, rekultywacja, reliktowy, ryft, sedymentacja, sezonowość, sejsmiczność, sklerofit, sołończak, stratyfikacja, subtropiki, sukcesja, tektonika, termokras, transpiracja, fitocenoza, fotosynteza, cyklon, szelf, piętrowość, eutrofizacja, miodnik