Słowa o transporcie do Aliasa — samochody, pociągi, samoloty

Kierownica, peron, sprzęgło i pas startowy. Wszystko, co jedzie, leci i płynie — i gdzie się zatrzymuje.

Zestaw o transporcie: samochody i pociągi, samoloty i statki, drogi, dworce, części, przepisy i wszystko, co dzieje się między przekręceniem kluczyka a dojazdem. Od pedału po kadłub. To nie jest zestaw o podróżach: nie ma tu hoteli i walizek, za to jest gaźnik i dróżnik.

Dla kogo jest ten zestaw

Pierwszy poziom biorą wszyscy, którzy jechali autobusem. Potem pojawiają się sprzęgło, kuszetka i szlaban — słowa dla tych, którzy prowadzą albo codziennie jeżdżą pociągiem. Trzeci poziom jest dla tych, którzy sami wymieniali świece, wiedzą, czym jest lotka, albo choć raz słyszeli słowo kabotaż.

Dla kogo jest ten zestaw

Dla towarzystwa, w którym jest choć jeden kierowca: połowa średniego poziomu kręci się wokół samochodu. Dla dzieci, które kochają wszystko, co jedzie — łatwy poziom to dla nich święto. Kolejarze, piloci i marynarze — odwrotnie, ostrożnie: znają trzeci poziom zbyt dobrze i tłumaczą go terminami, których towarzystwo nie słyszało.

Sprzęgło

Działa: „lewy pedał, który puszczasz powoli, bo inaczej auto gaśnie”. Przez to, co robi noga. Nie działa: „mechanizm przenoszący obroty z silnika” — towarzystwo powie skrzynia, bieg, silnik i zgubi się w mechanice.

Peron

Działa: „miejsce, gdzie stoisz z torbą i patrzysz, z której strony przyjedzie pociąg”. Scena na dworcu prowadzi do słowa szybko. Nie działa: „platforma do wsiadania” — platforma leży zbyt blisko, a prowadzący prawie sam powiedział słowo.

Turbulencje

Działa: „kiedy w samolocie trzęsie i wszyscy łapią się podłokietników”. Przez odczucie w ciele. Nie działa: „niestabilny przepływ powietrza” — brzmi jak podręcznik, towarzystwo zacznie od wiatru, dziury powietrznej i dojdzie późno.

Gdzie towarzystwo się potyka

Pierwsza pułapka to tłumaczenie części przez inne części: „to koło skrzyni biegów” zrozumie tylko mechanik. Wchodź przez to, co kierowca z tym robi albo co czuje pasażer. Druga to pojazdy przez rozmiar i koła: „duży, na kołach, wozi ludzi” pasuje tak samo do autobusu, trolejbusu i busa, a różnica jest w drutach, trasie i tym, kto sprzedaje bilety. Trzecia to tłumaczenie dworca, peronu, kasy i poczekalni przez siebie nawzajem: są sąsiadami, a prowadzący niechcący mówi zakazane. Rozdzielaj je przez czynność: czekasz, kupujesz, stoisz z torbą.

Części tłumacz przez rękę albo nogę kierowcy: „lewy pedał, który puszczasz powoli” to sprzęgło.
Pojazdy rozróżniaj drutami, szynami i trasą, a nie rozmiarem.
Słowa dworcowe rozdzielaj przez czynność: czekasz, kupujesz, stoisz z torbą i patrzysz na tablicę.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

samochód, autobus, trolejbus, tramwaj, pociąg, metro, taksówka, ciężarówka, motocykl, rower, hulajnoga, samolot, helikopter, rakieta, statek, łódka, prom, jacht, motorówka, łódź, balon, droga, szosa, autostrada, most, tunel, zakręt, skrzyżowanie, światła, znak, pasy, chodnik, pobocze, kierownica, koło, opona, pedał, hamulec, gaz, silnik, benzyna, stacja, bak, bagażnik, maska, reflektor, lusterko, fotel, pas, drzwi, szyba, klakson, syrena, kogut, kierowca, pasażer, pilot, kapitan, konduktor, kontroler, bilet, przejazd, przystanek, dworzec, lotnisko, port, przystań, lot, trasa, rozkład, opóźnienie, korek, wypadek, naprawa, warsztat, postój, parking, prędkość, prawko, rejestracja, traktor, kombajn, przyczepa, karetka, wóz, holownik, śmieciarka, kareta, furmanka, sanie, koń, wielbłąd, sterowiec, spadochron, kajak, tratwa, deskorolka, rolki, wózek, autokar

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

sprzęgło, skrzynia, bieg, automat, manual, dźwignia, ręczny, prędkościomierz, obrotomierz, licznik, przebieg, czujnik, akumulator, alternator, rozrusznik, świeca, chłodnica, tłumik, wydech, rura, amortyzator, zawieszenie, resor, felga, bieżnik, lewarek, wyciągarka, karoseria, zderzak, błotnik, wycieraczki, spryskiwacz, kierunkowskaz, zator, ładowanie, elektryk, hybryda, diesel, olej, płyn, przegląd, ubezpieczenie, mandat, patrol, fotoradar, wyprzedzanie, zawracanie, jezdnia, oznakowanie, szlaban, wiadukt, estakada, węzeł, rondo, obwodnica, zjazd, serpentyna, gołoledź, kuszetka, przedział, wagon, lokomotywa, podmiejski, obsługa, maszynista, peron, tor, szyna, podkład, zwrotnica, semafor, zajezdnia, bocznica, przesiadka, przedsionek, leżanka, tablica, odprawa, odlot, przylot, terminal, bramka, bagaż, schody, stewardesa, turbulencje, podwozie, kokpit, iluminator, kotwica, pokład, ładownia, kajuta, maszt, żagiel, wiosło, śluza, holowanie, pilotaż, bosman

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

gaźnik, wtryskiwacz, turbina, sprężarka, tłok, cylinder, wał, rozrząd, zawór, pasek, łańcuch, zębatka, tryb, mechanizm, kardan, półoś, piasta, łożysko, przegub, układ, listwa, wspomaganie, mocowanie, spawanie, konserwacja, przyciemnianie, wygłuszenie, autopilot, tempomat, telematyka, tachograf, logistyka, spedytor, naczepa, chłodnia, zestaw, kontenerowiec, tankowiec, masowiec, drobnicowiec, lichtuga, barka, lodołamacz, fregata, katamaran, trimaran, wodnica, zanurzenie, balast, kil, dziób, rufa, ster, rumpel, bukszpryt, śruba, kabotaż, farwater, reda, cumowanie, odbijacz, kadłub, lotka, klapa, statecznik, płetwa, szybowiec, aerodynamika, poddźwiękowy, naddźwiękowy, dyspozytor, lądowisko, hangar, wiatrakowiec, zmiennopłat, wodolot, poduszkowiec, kolejka, wagonik, maglev, drezyna, szynobus, dróżnik, nastawnia, trakcja, pantograf, odbierak, nastawnica, motorniczy, riksza, trycykl, quad, ratrak, bolid, amfibia, gondola, krzesełko, wyciąg, zeppelin, kamper