Alias o matematyce i liczbach — 300 słów na lekcję i imprezę

Plus, minus, ułamki i przeciwprostokątna. Tym razem liczycie nie tylko punkty.

Zestaw o wszystkim, co się liczy, mierzy i rysuje: liczby i cyfry, cztery działania, figury z zeszytu w kratkę, centymetry i kilogramy, równania, procenty i twierdzenia, a na trudnym poziomie — logarytmy, całki i pomysły, z których matematycy są najbardziej dumni. Słowa, które każdy kiedyś słyszał na lekcji — tylko teraz to wy musicie je wytłumaczyć.

Dlaczego matematyka to zaskakująco wesoły temat do Aliasa

Słowa matematyczne są precyzyjne: każde ma jedno jasne znaczenie i właśnie dlatego tak ciekawie tłumaczy się je bez podręcznikowej definicji. Nauczyciel powtórzy z klasą pojęcia tak, że nikt nie ziewa, rodzice sprawdzą, co dziecko pamięta z piątej klasy, a dorośli przekonają się, kto jeszcze wie, czym jest przyprostokątna. Pierwszy poziom zna każdy uczeń podstawówki, drugi każdy, kto skończył szkołę, a trzeci ten, kto nie przespał algebry i geometrii w liceum.

Jak zagrać na lekcji lub w domu

Załóżcie pokój na jednym telefonie i wrzućcie link na czat klasy albo znajomych — każdy wejdzie ze swojego, bez aplikacji i rejestracji. Na lekcji podzielcie klasę na dwie lub trzy drużyny według rzędów ławek, na imprezie grajcie parami. Łatwy poziom pasuje do młodszych dzieci i mieszanych grup, średni do licealistów i całej rodziny, trudny do studentów, inżynierów i wszystkich, którzy chcą pokazać, że wciąż pamiętają wzory. Jedna runda trwa pięć–siedem minut, w sam raz na rozgrzewkę na początku lekcji.

ułamek

Działa: „pizzę pokrojono na osiem kawałków, zjadłeś trzy — jak zapisać tę część z kreską między dwiema liczbami”. Znana sytuacja prowadzi do słowa. Nie działa: „taka liczba z kreską” — drużyna powie „dzielenie”, „minus” i „mianownik”, a ułamek zginie po drodze.

obwód

Działa: „ile metrów płotu trzeba, żeby ogrodzić działkę dookoła”. Zadanie z życia podsuwa samą czynność — obejście figury po brzegu. Nie działa: „coś, co ma prostokąt” — drużyna przejdzie przez pole, bok i przekątną, bo prostokąt ma je wszystkie.

przeciwprostokątna

Działa: „najdłuższy bok trójkąta z kątem prostym, leży naprzeciw tego kąta — o nim jest twierdzenie Pitagorasa”. Nie działa: „bok trójkąta” — usłyszysz „przyprostokątna”, „podstawa” i „ramię”. Podaj cechę, którą ma tylko to słowo: kąt prosty naprzeciwko.

Gdzie drużyny się potykają

Pierwsza pułapka to sąsiednie pojęcia: pole i obwód, promień i średnica, licznik i mianownik, średnia i mediana. Ogólne „coś z figurą” to zgadywanie na ślepo, więc podaj szczegół, który rozdziela parę: po brzegu czy w środku, połowa czy cała szerokość, nad kreską czy pod nią. Druga to pokusa słowa o tym samym rdzeniu: „kwadratowy” przy kwadracie czy „dzielić” przy dzieleniu są zabronione, więc tłumacz przykładem albo czynnością. Trzecia to same liczby: nie wolno ich pokazywać na palcach ani pisać, więc „siedem” opisz przez dni tygodnia, a „tuzin” przez jajka w wytłaczance.

Figury tłumacz przez rzeczy w tym kształcie: koło roweru, pudełko, dach domu, wafelek z lodami.
Działania i miary — przez zadanie z życia: podzielić cukierki, ogrodzić działkę, nalać wody do wiadra.
Na trudnym poziomie mów, gdzie słowo się pojawia: w której klasie, na którym przycisku kalkulatora, w czyim twierdzeniu.

Łatwy

Znajome słowa, które padają po pierwszej podpowiedzi. Na rozgrzewkę, dla dzieci i mieszanego towarzystwa.

liczba, cyfra, zero, jeden, dwa, trzy, siedem, dziesięć, sto, tysiąc, milion, plus, minus, dodawanie, odejmowanie, mnożenie, dzielenie, suma, różnica, zadanie, przykład, odpowiedź, liczenie, koło, kwadrat, trójkąt, prostokąt, owal, romb, sześcian, kula, kropka, linia, odcinek, kąt, linijka, ołówek, gumka, zeszyt, kratka, podręcznik, kalkulator, tablica, kreda, lekcja, ocena, nauczycielka, sprawdzian, kartkówka, centymetr, metr, kilometr, kilogram, gram, litr, godzina, minuta, sekunda, zegar, waga, połowa, ćwierć, para, tuzin, grosz, złoty, pieniądze, cena, reszta, liczydło, tabelka, kolumna, wiersz, miliard, znak, nawias, ułamek, bok, wierzchołek, długość, szerokość, wysokość, prędkość, odległość, piramida, cyrkiel, numer, stopień, ilość, środek, miarka, szóstka, dwanaście, pięćdziesiąt, stożek, wynik, kształt, dziesiątka, setka, kwadrans

Średni

Potrzeba kilku zdań i odrobiny wyobraźni. Domyślny tryb na zwyczajny wieczór.

pole, obwód, objętość, średnica, promień, cięciwa, łuk, wycinek, walec, graniastosłup, równoległobok, trapez, wielokąt, sześciokąt, pięciokąt, ośmiokąt, dwusieczna, prostopadła, przekątna, symetria, kątomierz, ekierka, równanie, nierówność, niewiadoma, zmienna, wzór, twierdzenie, aksjomat, dowód, procent, proporcja, stosunek, średnia, mediana, czynnik, dzielnik, iloraz, iloczyn, składnik, potęga, pierwiastek, współrzędna, oś, wykres, diagram, funkcja, parabola, prosta, półprosta, płaszczyzna, geometria, algebra, arytmetyka, matematyk, olimpiada, zaokrąglenie, prawdopodobieństwo, statystyka, hektar, tona, milimetr, decymetr, skala, nieskończoność, minimum, maksimum, przedział, księgowy, licznik, mianownik, sudoku, łamigłówka, rozwiązanie, Pitagoras, wielokrotność, stoper, tarcza, ciąg, porównanie, jednostka, pomiar, obliczenie, czworokąt, siatka, tabliczka, budżet, termometr, prostopadłościan, skracanie, szacowanie, liczebnik, delta, wykładnik, kwadrant, mnożnik, dzielna, odjemna, odjemnik, rachunek

Trudny

Słowa rzadkie albo abstrakcyjne. Więcej nieudanych rund i więcej śmiechu z nich.

całka, logarytm, przeciwprostokątna, przyprostokątna, sinus, cosinus, tangens, cotangens, pochodna, różniczka, granica, macierz, wyznacznik, wektor, tensor, topologia, fraktal, progresja, silnia, kombinatoryka, permutacja, wariancja, korelacja, regresja, ekstremum, asymptota, hiperbola, elipsa, sinusoida, algorytm, lemat, hipoteza, paradoks, sylogizm, zbiór, podzbiór, trygonometria, stereometria, planimetria, wyróżnik, wielomian, jednomian, współczynnik, parametr, odcięta, rzędna, radian, gradient, styczna, sieczna, podobieństwo, równoległościan, czworościan, ośmiościan, dwudziestościan, wielościan, sfera, torus, Euklides, Archimedes, Leibniz, Gauss, Euler, Kartezjusz, Fermat, Fibonacci, Banach, googol, kryptografia, niezmiennik, przybliżenie, ekstrapolacja, interpolacja, izometria, logika, dwumian, przystawanie, mantysa, moduł, niewymierność, przestępność, optymalizacja, entropia, rekurencja, indukcja, dedukcja, kontrprzykład, skalar, baza, rzut, analiza, kwaternion, rozmaitość, Möbius, odwrotność, funkcjonał, Steinhaus, aproksymacja, różniczkowanie, całkowanie